สำหรับเจ้าตัวเล็กนั้น  ขวบปีแรกนั้นถือได้ว่ามีความสำคัญที่สุด  โดยเฉพาะในการพัฒนาทางด้านสมองให้มีความฉลาดเต็มประสิทธิภาพมากที่สุด  เนื่องจากเมื่อแรกเกิดสมองของทารกจะมีน้ำหนักประมาณ 1 กิโลกรัม และมีเซลล์สมองประมาณ 100ล้านเซลล์  โดยจะไม่มีการเพิ่มจำนวนขึ้นอีก  แต่จะมีการแตกแขนงระบบประสาทเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงปีแรก  เพื่อทำหน้าที่ในการควบคุมร่างกายในส่วนต่างๆ  และจะเริ่มพัฒนาลดลงเมื่ออายุ 2 ขวบ ดังนั้นในช่วงขวบปีแรก  จึงถือเป็นช่วงเวลาสำคัญที่จะพัฒนาการเรียนรู้ และ สมองของน้องตัวน้อยได้ดีที่สุด  โดยมีเคล็ดลับง่ายๆมาฝากกันดังนี้นะคะ

 1.  การทานนมแม่  คืออาหารที่ดีที่สุดของลูกน้อย

                จากการวิจัยพบว่านมแม่มีสารอาหารที่สามารถปรับการเจริญเติบโตของทารกได้ดีที่สุด ไม่ว่าจะเป็นสารอาหารที่พัฒนาด้านระบบประสาท และ ฮอร์โมน  แบบที่ไม่มีอาหารชนิดใดมาแทนที่ได้เลย  นอกจากนี้  การให้นมของแม่ยังเป็นการให้ความรู้สึกของสัมผัสในอ้อมกอด  ความอบอุ่น  การสบตา  ซึ่งทั้งหมดนี้ถือได้ว่าเป็นสิ่งสำคัญต่อพัฒนาการด้านสมองและการเรียนรู้ของลูกเป็นอย่างมาก ดังนั้นคุณแม่ควรให้นมแก่เจ้าตัวเล็กตั้งแต่แรกเกิด-6 เดือน เป็นอย่างน้อย เพื่อประสิทธิภาพในการพัฒนาการ และ ความใกล้ชิดระหว่างกันนั่นเอง

 2.  เข้าใจในเสียงร้องของลูก  

                สำหรับทารกการสื่อสารที่สำคัญก็คือการร้องไห้แทนการสื่อสารด้วยคำพูด  ดังนั้นการร้องไห้จึงถือเป็นการแสดงออกแทนคำพูดที่จำเป็น  โดยเด็กแต่ละคนก็จะมีวิธีการสื่อสารที่แตกต่างออกไป  ซึ่งคุณพ่อคุณแม่จำเป็นจะต้องเรียนรู้และตีความการร้องของลูก ว่าในขณะนั้นลูกน้อยต้องการอะไร  เช่น  หิว , ไม่สบายตัว , ป่วย , หรือแม้แต่การเรียกร้องความสนใจ  ซึ่งเมื่อลูกร้องไห้แล้วเราสามารถตอบสนองความต้องการของลูกได้อย่างถูกต้อง ก็จะมีผลต่อการสร้างความมั่นคงทางอารมณ์ให้แก่ลูกได้  เป็นการสร้างความรู้สึกมั่นใจ และ ปลอดภัยให้แก่ลูกส่งผลต่อพัฒนาการของลูกที่ดีขึ้นนั่นเอง

 3.  การสัมผัสด้วยการกอด และ อุ้ม

                ทารกแรกเกิดมักจะมีอาการผวาเกิดขึ้น  เนื่องจากปฏิกิริยาโมโร (Moro Reflex)  ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติที่มักจะสะดุ้งขึ้นมาเองและจะลดลงเมื่ออายุเกิน 3 เดือน  โดยลูกจะสะดุ้งได้บ่อยครั้ง  แม้แต่การวางลงก็จะผวาร้องไห้ได้เป็นเรื่องปกติ ทำให้ช่วงนี้คุณพ่อคุณแม่สามารถอุ้มน้องได้โดยไม่ต้องกลัวว่าจะมีอาการติดมือเลย  และอาการดังกล่าวจะลดลงเมื่ออายุ 5-6 เดือน 

 4.  การสร้างวินัยแต่เนิ่นๆ

                แม้ว่าในขวบปีแรกทารกอาจยังไม่สามารถสื่อสารด้วยคำพูดได้ แต่เราก็ควรฝึกวินัยให้แก่ลูกเราได้ตั้งแต่เด็ก  โดยช่วงเดือนแรกลูกอาจยังกินและนอนไม่เป็นเวลาต้องกินนมทุก 3 ชั่วโมง  แต่เมื่อเวลาผ่านไปก็จะนอนได้นานขึ้นและกินนมเป็นเวลาที่ชัดเจนขึ้นด้วย ดังนั้นเมื่อลูกอายุได้ 4-5 เดือน  ก็ควรให้นมลูกเป็นเวลา ไม่ควรให้นมตอนกลางคืนหรือให้นมพร่ำเพรื่อเพราะอาจทำให้ลูกกลายเป็นเด็กติดเต้าและไม่สนใจทำกิจกรรมอื่น ๆ ส่งผลต่อพัฒนาการของลูกน้อยได้นั่นเอง

 5.  การเล่นกับลูก

                การเล่นกับลูกจะช่วยให้พัฒนาการของลูกสามารถพัฒนาได้มากขึ้นหากคุณพ่อคุณแม่หากิจกรรมการเล่นที่ช่วยสร้างเสริมพัฒนาการที่เหมาะสมให้แก่ลูกได้  ก็จะช่วยให้ลูกสามารถพัฒนาระบบประสาท การเรียนรู้ รวมไปถึงกิจกรรมที่สร้างความแข็งแรงให้กับร่างกายของลูกในแต่ละส่วนได้เป็นอย่างดีด้วย

 6.  การอ่านหนังสือ

                การอ่านหนังสือให้ลูกฟัง ถือได้ว่ามีความสำคัญเทียบเท่ากับการพูดกับลูกเลยทีเดียว เนื่องจากการอ่านจะมีโครงสร้างของรูปประโยคที่เราสื่อสาร ทำให้ลูกได้สังเกตและพัฒนาด้านภาษาและการสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยสามารถอ่านหนังสือให้ลูกฟังได้ตั้งแต่ลูกยังอยู่ในครรภ์ 4-5 เดือนต่อเนื่องไปได้เรื่อยๆเลย

 7.  งดใช้หน้าจอ

                แม้ว่าในปัจจุบันจะมีการพัฒนาโปรแกรมต่างๆในการสร้างเสริมพัฒนาการของเด็กผ่านทางอุปกรณ์สื่อสารออกมาเป็นจำนวนมาก  แต่จากงานวิจัยหลายชิ้นก็ให้ผลออกมาว่า  การที่เด็กมีการใช้หน้าจอต่างๆมากเกินไป  จะทำให้ส่งผลกระทบต่ออารมณ์ของเด็ก  ทำให้เด็กฉุนเฉียวง่าย ขาดความอดทน สมาธิสั้น  ดังนั้นเราจึงไม่ควรให้เด็กอยู่หน้าจออุปกรณ์ต่างๆมากเกินไป  โดยเรื่องนี้คุณพ่อคุณแม่ต้องมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเองให้เหมาะสมด้วย

 8.  ออกกำลังกาย  

                การออกกำลังกายถือได้ว่ามีความจำเป็นต่อทารกในระยะขวบปีแรกเป็นอย่างมาก เพราะเป็นช่วงที่ลูกจะมีการพัฒนาการด้านการเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว หากมีการออกกำลังกายอย่างเหมาะสมก็จะช่วยให้สามารถสร้างเสริมด้านการฝึกใช้กล้ามเนื้อ และ ประสาทต่างๆได้เป็นอย่างดี ไม่ว่าจะเป็นการทรงตัว การนั่ง การยืน การสร้างความสัมพันธ์ระหว่างกล้ามเนื้อ ตา มือ เท้า และยังเป็นการทำให้เด็กมีอารมณ์แจ่มใสอีกด้วย

                จะเห็นได้ว่าในช่วงขวบปีแรกมีความสำคัญต่อพัฒนาการในด้านต่างๆของทารกเป็นอย่างมาก ดังนั้นหากคุณพ่อคุณแม่ต้องการคำปรึกษา โรงพยาบาลเชียงใหม่ ราม มีแพทย์เฉพาะทางสำหรับเด็กคอยให้คำปรึกษา 

สามารถติดต่อได้ที่ แผนกผู้ป่วยนอกเด็ก  โทร. 052 004699  ต่อ 5148,5149